Sylwester jest dla nas szczeg\u00f3lnym okresem, w kt\u00f3rym \u015bwi\u0119tujemy zako\u0144czenie starego roku i wchodzimy w kolejny etap naszego \u017cycia. Jednak dla zwierz\u0105t ten czas niejednokrotnie mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z du\u017cym stresem, gdy\u017c one nie rozumiej\u0105, i\u017c my-ludzie chcemy hucznie przywita\u0107 nadchodz\u0105cy Nowy Rok.<\/p>\n\n\n\n
Zwierz\u0119ta domowe maj\u0105 bardziej wyostrzone zmys\u0142y ni\u017c ludzie, zw\u0142aszcza zmys\u0142 s\u0142uchu, oraz zupe\u0142nie inn\u0105 percepcj\u0119 otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata. Potrafi\u0105 same my\u015ble\u0107, ale ich my\u015blenie jest do\u015b\u0107 proste i logiczne, zupe\u0142nie inne ni\u017c nasze ludzkie. Wielu rzeczy nie umiej\u0105 sobie wyobrazi\u0107, nie potrafi\u0105 te\u017c wybiega\u0107 my\u015blami w przysz\u0142o\u015b\u0107 i my\u015ble\u0107 perspektywicznie – \u017cyj\u0105 z dnia na dzie\u0144 i kieruj\u0105 si\u0119 instynktem samozachowawczym. Dodaj\u0105c do tego brak zrozumienia nienaturalnej sytuacji w jakiej si\u0119 znalaz\u0142y, mog\u0105 cz\u0119sto zachowywa\u0107 si\u0119 nieoczekiwanie. Tak\u0105 nienaturaln\u0105 dla nich sytuacj\u0105 mo\u017ce by\u0107 noc sylwestrowa, w czasie kt\u00f3rej odbywaj\u0105 si\u0119 huczne zabawy oraz odpalane s\u0105 sztuczne ognie, petardy i fajerwerki, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 g\u0142o\u015bne wybuchy oraz rozb\u0142yski. To wszystko mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 u zwierz\u0105t du\u017cy stres, kt\u00f3ry dla osobnik\u00f3w odznaczaj\u0105cych si\u0119 s\u0142abymi zdolno\u015bciami przystosowawczymi jest zjawiskiem niekorzystnym i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci nale\u017cy go ogranicza\u0107. Tak jak w przypadku ludzi, r\u00f3wnie\u017c w przypadku zwierz\u0105t, ka\u017cdy osobnik wykazuje inn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na stres, a co za tym idzie inaczej reaguje na czynniki go wywo\u0142uj\u0105ce. Niekt\u00f3re osobniki cechuj\u0105ce si\u0119 wysokim progiem wra\u017cliwo\u015bci w og\u00f3le nie reaguj\u0105 na huki oraz wystrza\u0142y petard i fajerwerk\u00f3w. Inne mog\u0105 pocz\u0105tkowo reagowa\u0107 strachem lub agresj\u0105, lecz w przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 zosta\u0107 oduczone niechcianych zachowa\u0144 b\u0105d\u017a oswoi\u0107 si\u0119 z t\u0105 nienaturaln\u0105 sytuacj\u0105, cho\u0107 na pewno nigdy nie b\u0119dzie ona dla nich odczuciem komfortowym. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak osobniki cechuj\u0105ce si\u0119 s\u0142abszymi zdolno\u015bciami adaptacyjnymi, kt\u00f3re mog\u0105 nigdy nie przystosowa\u0107 si\u0119 do nienaturalnych dla nich sytuacji i zawsze b\u0119d\u0105 reagowa\u0107 na nie strachem lub agresj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku wystrza\u0142\u00f3w petard i fajerwerk\u00f3w towarzysz\u0105cych nocy sylwestrowej zwierz\u0119ta o s\u0142abszych zdolno\u015bciach adaptacyjnych reaguj\u0105 na og\u00f3\u0142 instynktownie du\u017cym l\u0119kiem, kt\u00f3ry zwi\u0105zany jest z poczuciem zagro\u017cenia dla ich zdrowia i \u017cycia. L\u0119k ten objawia\u0107 si\u0119 mo\u017ce ch\u0119ci\u0105 ukrycia lub spontaniczn\u0105 ucieczk\u0105 do bezpiecznego miejsca, w czasie kt\u00f3rych zwierz\u0119ta mog\u0105 powodowa\u0107 szkody lub same ponosi\u0107 obra\u017cenia. Psy mog\u0105 skomle\u0107, szczeka\u0107, wy\u0107, drapa\u0107, gry\u017a\u0107, niespokojnie biega\u0107 po mieszkaniu, przeskakiwa\u0107 meble i przewraca\u0107 r\u00f3\u017cne przedmioty w domu. Koty najcz\u0119\u015bciej g\u0142o\u015bno miaucz\u0105, dr\u017c\u0105 ze strachu, gwa\u0142townie uciekaj\u0105 lub czo\u0142gaj\u0105 si\u0119 i zaszywaj\u0105 si\u0119 w kryj\u00f3wkach, z kt\u00f3rych ci\u0119\u017cko je potem wydosta\u0107. Intensywna ekspozycja na czynnik stresowy mo\u017ce spowodowa\u0107 nieodwracalne zmiany w psychice zwierz\u0119cia, osowienie, og\u00f3lne z\u0142e samopoczucie, a nawet nieotrzymanie moczu i ka\u0142u, biegunk\u0119, wymioty, co w skrajnych przypadkach mo\u017ce doprowadza\u0107 do zaburze\u0144 funkcjonowania ustroju oraz spadku odporno\u015bci i prowadzi\u0107 do wielu chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
Jak wiemy huki i wystrza\u0142y petard lub fajerwerk\u00f3w mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 ju\u017c na kilka dni przed Sylwestrem, dlatego trzeba pami\u0119ta\u0107, aby wcze\u015bniej podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania przygotowuj\u0105ce zwierz\u0119 do tych stresuj\u0105cych wydarze\u0144. Nie ma sposobu, kt\u00f3ry by\u0142by uniwersalny i niezawodny, ale warto stosowa\u0107 si\u0119 do kilku zasad, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c ograniczy\u0107 nieoczekiwane zachowania l\u0119kowe u zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy dostosowa\u0107 pory spacer\u00f3w tak, aby ostatni spacer w dzie\u0144 Sylwestra nie wypada\u0142 zbyt p\u00f3\u017ano, w czasie najintensywniejszych wybuch\u00f3w. Spacer ten powinien by\u0107 d\u0142u\u017cszy ni\u017c normalnie, z odpowiednio wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0105 ruchu, aby zwierz\u0119 powr\u00f3ci\u0142o do domu zm\u0119czone. Nie mo\u017cna w tym czasie spuszcza\u0107 psa ze smyczy, gdy\u017c cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce po wybuchu petardy spanikowane zwierz\u0119ta uciekaj\u0105 i ulegaj\u0105 wypadkom, albo po och\u0142oni\u0119ciu nie potrafi\u0105 znale\u017a\u0107 drogi powrotnej do domu. Nie nale\u017cy jednak wyci\u0105ga\u0107 psa na spacer na si\u0142\u0119, kiedy si\u0119 boi \u2013 wa\u017cne \u017ceby wcze\u015bniej za\u0142atwi\u0142 na dworze swoje potrzeby fizjologiczne i nie by\u0142o potrzeby wychodzenia tu\u017c przed p\u00f3\u0142noc\u0105. Kota tak\u017ce najlepiej zach\u0119ci\u0107 do intensywnej zabawy i porz\u0105dnie zm\u0119czy\u0107, \u017ceby wieczorem by\u0142 mniej aktywny i \u015bpi\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n
Przed noc\u0105 sylwestrow\u0105 nie nale\u017cy zwierz\u0105t przekarmia\u0107, a wr\u0119cz powinno si\u0119 zmniejszy\u0107 dzienn\u0105 dawk\u0119 pokarmow\u0105 oraz ostatni posi\u0142ek poda\u0107 troch\u0119 wcze\u015bniej. Zwierz\u0119ta jednak nie mog\u0105 by\u0107 g\u0142odne, chyba \u017ce tak zaleci lekarz weterynarii w przypadku podawania \u015brodk\u00f3w uspokajaj\u0105cych. Najlepiej pozosta\u0107 przy dotychczas podawanych pokarmach, gdy\u017c nag\u0142a zmiana diety w obliczu stresu mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 niestrawno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli zwierz\u0119 w napadzie l\u0119ku co\u015b zniszczy lub za\u0142atwi swoje potrzeby fizjologiczne, nie mo\u017cna na nie krzycze\u0107, ani karci\u0107, poniewa\u017c robi to ze strachu przed czym\u015b, czego nie rozumie. Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c przesadnie litowa\u0107 si\u0119 nad zwierz\u0119ciem w takim stanie, poniewa\u017c odbierze to jako pochwa\u0142\u0119, co utwierdzi je w przekonaniu, \u017ce nale\u017cy si\u0119 ba\u0107 i wzmocni jego niew\u0142a\u015bciwe zachowanie. Nale\u017cy ignorowa\u0107 nerwowe zachowanie zwierz\u0119cia, a najlepiej odwr\u00f3ci\u0107 jego uwag\u0119 zach\u0119caj\u0105c do zabawy lub daj\u0105c ulubion\u0105 zabawk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Najlepsz\u0105 sytuacj\u0105 jest je\u015bli pupil zostaje z nami w domu przez noc sylwestrow\u0105, wtedy czuje si\u0119 bezpieczniej i zachowuje spokojniej w obecno\u015bci w\u0142a\u015bcicieli. Nie oznacza to oczywi\u015bcie, \u017ce trzeba zrezygnowa\u0107 z zabawy sylwestrowej, trzeba jednak zapewni\u0107 zwierzakowi spokojn\u0105 i bezpieczn\u0105 noc. W sytuacji gdy pupil zostaje sam w domu, nale\u017cy przede wszystkim zabezpieczy\u0107 drzwi i okna, aby podczas napadu l\u0119ku nie uciek\u0142 z mieszkania. Najlepiej pozostawi\u0107 zwierz\u0119 w jednym pomieszczeniu, zas\u0142oni\u0107 okna i zgasi\u0107 \u015bwiat\u0142o. Nale\u017cy przygotowa\u0107 pupilowi zaciszny k\u0105t, w kt\u00f3rym b\u0119dzie czu\u0142 si\u0119 bezpiecznie, nie przywi\u0105zywa\u0107 go do niczego, da\u0107 mu koc, w kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zakopa\u0107 i schowa\u0107, zapewni\u0107 dost\u0119p do wody oraz zostawi\u0107 ulubion\u0105 zabawk\u0119. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zostawi\u0107 w\u0142\u0105czone radio lub telewizor, najlepiej jakby to by\u0142a spokojna muzyka. Je\u015bli planujemy d\u0142u\u017cszy wyjazd i nie mo\u017cemy wzi\u0105\u0107 ze sob\u0105 naszego pupila, to najlepszym wyj\u015bciem jest powierzenie go osobie, kt\u00f3r\u0105 zwierze zna i z kt\u00f3r\u0105 czuje si\u0119 dobrze, ewentualnie mo\u017cna zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do sprawdzonego hotelu dla zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
W sytuacji kiedy zwierz\u0119 zachowuje si\u0119 bardzo nerwowo, jest nadpobudliwe, b\u0105d\u017a szczeg\u00f3lnie boja\u017aliwe, warto mu poda\u0107 \u015brodek uspokajaj\u0105cy. Dla wielu zwierz\u0105t jest to najlepsze wyj\u015bcie, gdy\u017c leki pozwol\u0105 im wyciszy\u0107 si\u0119 lub nawet przespa\u0107 najbardziej stresuj\u0105cy dla nich czas. Na rynku dost\u0119pne s\u0105 \u0142agodne \u015brodki zio\u0142owe oraz silniejsze \u015brodki farmakologiczne produkowane w formie tabletek, syrop\u00f3w lub \u017celi. Leki te nie s\u0105 szkodliwe, ale nale\u017cy je stosowa\u0107 tylko po konsultacji z lekarzem weterynarii, kt\u00f3ry dobierze w\u0142a\u015bciwy lek dla zwierz\u0119cia, zaleci odpowiedni\u0105 dawk\u0119 i powie jak go zastosowa\u0107. Je\u015bli idziemy do lekarza weterynarii bez zwierz\u0119cia, nale\u017cy poda\u0107 jego ras\u0119, wiek i mas\u0119 cia\u0142a oraz opowiedzie\u0107 jak na og\u00f3\u0142 reaguje na huki i wystrza\u0142y, poniewa\u017c s\u0105 to informacje niezb\u0119dne do dobrania w\u0142a\u015bciwego leku w odpowiedniej dawce. Je\u015bli nie znamy aktualnego stanu zdrowia naszego pupila, najlepiej do lekarza weterynarii uda\u0107 si\u0119 ze zwierz\u0119ciem w celu dok\u0142adnego zbadania, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce \u015brodki uspokajaj\u0105ce mu nie zaszkodz\u0105 (chodzi zw\u0142aszcza o zwierz\u0119ta starsze i przewlekle chore). Ka\u017cde zwierz\u0119 reaguje indywidualnie na podany lek, dlatego sugeruje si\u0119 rozpocz\u0119cie podawania \u015brodk\u00f3w uspokajaj\u0105cych ju\u017c 3 dni przed noc\u0105 sylwestrow\u0105, aby m\u00f3c wed\u0142ug reakcji zwierz\u0119cia, w konsultacji z lekarzem weterynarii, zmodyfikowa\u0107 dawk\u0119 leku tak, by uzyska\u0107 najkorzystniejszy efekt. Nie nale\u017cy jednak aplikowa\u0107 jakichkolwiek lek\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, zw\u0142aszcza tych z naszych apteczek, poniewa\u017c zwierz\u0119ta maj\u0105 inny metabolizm i leki \u201eludzkie\u201d mog\u0105 by\u0107 dla nich niebezpieczne.<\/p>\n\n\n\n
Nowo\u015bci\u0105 na rynku s\u0105 urz\u0105dzenia emituj\u0105ce feromony \u2013 spraye lub dyfuzory. Feromony s\u0105 szeroko rozpowszechnione w \u015bwiecie zwierz\u0105t i odgrywaj\u0105 du\u017c\u0105 rol\u0119 w komunikacji i postrzeganiu \u015bwiata przez zwierz\u0119ta. W naturze wszystkie karmi\u0105ce samice ssak\u00f3w uwalniaj\u0105 substancje zwane \u201eferomonami uspokajaj\u0105cymi\u201d (\u201eappeasing pheromones\u201d), kt\u00f3rych zadaniem jest uspokajanie potomstwa w sytuacjach niepewno\u015bci i dodania otuchy szczeg\u00f3lnie w nieznanym otoczeniu, a tak\u017ce ze\u00adtkni\u0119ciu z nowymi do\u015bwiadczeniami. Badania wykaza\u0142y, \u017ce uspokajaj\u0105ce w\u0142a\u015bci\u00adwo\u015bci tych feromon\u00f3w utrzymuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w dojrza\u0142ym wieku i mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 koj\u0105co na zestresowane zwierz\u0119ta.Ka\u017cdy w\u0142a\u015bciciel zna swojego pupila i z do\u015bwiadczenia wie jak on si\u0119 zachowuje w sytuacjach stresowych, dlatego przy odrobinie zrozumienia i odpowiednim post\u0119powaniu mo\u017cna pom\u00f3c zwierz\u0119tom jak najlepiej znie\u015b\u0107 nieprzyjemny dla nich okres \u201eoko\u0142osylwestrowy\u201d, sprawiaj\u0105c, aby \u017cadne huki czy wystrza\u0142y nie zepsu\u0142y im dobrego samopoczucia i razem z nami dobrze rozpocz\u0119\u0142y Nowy Rok. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c na przysz\u0142o\u015b\u0107 podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 oduczenia niechcianych zachowa\u0144 u zwierz\u0105t poprzez progresywne odczulanie, polegaj\u0105ce na odtwarzaniu nagranych d\u017awi\u0119k\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych l\u0119k, pocz\u0105tkowo cicho, nast\u0119pnie coraz g\u0142o\u015bniej w celu oswojenia z czynnikiem stresowym i nagradzaniu zwierz\u0119cia za po\u017c\u0105dane zachowanie. Jednak pr\u00f3by te wymagaj\u0105 czasu i cierpliwo\u015bci, a nie wszystkie zwierz\u0119ta s\u0105 podatne na tego typu szkolenie.<\/p>\n\n\n\n