Chorob\u0119 zwan\u0105 tasiemczyc\u0105 (Dipylidiosis) wywo\u0142uje tasiemiec psi (Dipylidium caninum), b\u0119d\u0105cy najbardziej pospolitym tasiemcem ps\u00f3w, kot\u00f3w, lis\u00f3w oraz innych zwierz\u0105t mi\u0119so\u017cernych. Rozw\u00f3j tasiemca psiego jest skomplikowany, a z inwazj\u0105 tym paso\u017cytem wewn\u0119trznym wi\u0105\u017ce si\u0119 wyst\u0119powanie paso\u017cyt\u00f3w zewn\u0119trznych u zwierz\u0105t (wszo\u0142\u00f3w i pche\u0142), kt\u00f3re s\u0105 \u017cywicielami po\u015brednimi, warunkuj\u0105cymi przekszta\u0142cenie si\u0119 tasiemca do postaci inwazyjnej. Zara\u017cenie cz\u0142owieka tasiemcem psim nast\u0119puje stosunkowo rzadko, ale zdarzaj\u0105 si\u0119 tego typu inwazje i nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 tej jednostki chorobowej. Niekiedy paso\u017cytem mog\u0105 zarazi\u0107 si\u0119 osoby doros\u0142e. Najcz\u0119\u015bciej jednak zdarza si\u0119 to u dzieci, kt\u00f3re po zabawie z zara\u017conymi zwierz\u0119tami nie myj\u0105 r\u0105k, ca\u0142uj\u0105 zwierz\u0119ta, bior\u0105 palce do ust, oblizuj\u0105 zbierane z ziemi i pod\u0142\u00f3g zanieczyszczone przedmioty lub te\u017c bior\u0105 do ust zanieczyszczone paso\u017cytami zabawki b\u0105d\u017a pokarm.<\/p>\n\n\n\n
Psy, koty, lisy i inne zwierz\u0119ta mi\u0119so\u017cerne s\u0105 \u017cywicielami ostatecznymi tasiemca psiego, u kt\u00f3rych paso\u017cyt ten zamyka sw\u00f3j cykl rozwojowy. Posta\u0107 dojrza\u0142a tasiemca umiejscawia si\u0119 w jelicie cienkim \u017cywiciela ostatecznego, a gdy uzyska dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 nast\u0119puje rozmna\u017canie i cz\u0142ony maciczne wype\u0142nione jajami, od\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 od cia\u0142a tasiemca i s\u0105 wydalane z przewodu pokarmowego poza organizm \u017cywiciela biernie z ka\u0142em, ale r\u00f3wnie\u017c aktywnie wype\u0142zaj\u0105c z odbytu i przytwierdzaj\u0105c si\u0119 do sier\u015bci okolicy oko\u0142oodbytowej. Cz\u0142ony tasiemca s\u0105 koloru bia\u0142ego, a swoim kszta\u0142tem przypominaj\u0105 pestk\u0119 og\u00f3rka, dyni lub ziarna ry\u017cu i maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do kurczenia si\u0119 i poruszania przez kr\u00f3tki okres. Wydalone do \u015brodowiska cz\u0142ony tasiemca po pewnym czasie wysychaj\u0105 i rozpadaj\u0105 si\u0119, uwalniaj\u0105c przy tym pakiety jaj zawarte w torebkach, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 pobrane przez \u017cywicieli po\u015brednich, aby mog\u0142y si\u0119 z nich dalej rozwin\u0105\u0107 osobniki potomne. \u017bywicielami po\u015brednimi s\u0105 larwy wszo\u0142\u00f3w i pche\u0142, kt\u00f3re pobieraj\u0105 ze \u015brodowiska jaja tasiemca. W ciele \u017cywicieli po\u015brednich odbywa si\u0119 stopniowe przekszta\u0142canie jaj tasiemca i wraz z rozwojem \u017cywiciela do osobnika dojrza\u0142ego, jajo przekszta\u0142ca si\u0119 w posta\u0107 inwazyjn\u0105, mog\u0105c\u0105 zarazi\u0107 \u017cywiciela ostatecznego (psa, kota), b\u0105d\u017a przypadkowego (cz\u0142owieka). Szczeg\u00f3lnie cz\u0119ste wyst\u0119powanie tasiemczycy u zwierz\u0105t mi\u0119so\u017cernych wynika z szerokiego rozprzestrzenienia w \u015brodowisku wszo\u0142\u00f3w i pche\u0142. Zwierz\u0119ta mi\u0119so\u017cerne drapi\u0105 si\u0119, wylizuj\u0105 i gryz\u0105 sw\u0119dz\u0105c\u0105 sier\u015b\u0107 z\u0119bami, przez co mo\u017ce doj\u015b\u0107 do po\u0142kni\u0119cia doros\u0142ego osobnika wszo\u0142a lub pch\u0142y, w ciele kt\u00f3rego znajduje si\u0119 inwazyjna posta\u0107 tasiemca psiego. M\u0142odociane postacie tasiemc\u00f3w dostawszy si\u0119 do przewodu pokarmowego \u017cywiciela ostatecznego wraz z po\u0142kni\u0119tym wszo\u0142em lub pch\u0142\u0105, przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 wkr\u00f3tce w dojrza\u0142e tasiemce. Po 2-3 tygodniach od chwili zara\u017cenia zwierz\u0119 wydala pierwsze cz\u0142ony maciczne z jajami. Tasiemce mog\u0105 prze\u017cywa\u0107 w \u017cywicielu nawet kilka lat. Niewielka inwazja mo\u017ce przebiega\u0107 bezobjawowo, natomiast intensywna inwazja mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 zaburze\u0144 czynno\u015bci przewodu pokarmowego, mo\u017cna zaobserwowa\u0107 wymioty, biegunk\u0119 oraz powi\u0119kszony brzuch. Zw\u0142aszcza u m\u0142odych zwierz\u0105t stwierdza si\u0119 tak\u017ce wychudzenie i zahamowanie wzrostu w wyniku mechanicznego uszkadzania b\u0142ony \u015bluzowej jelita utrudniaj\u0105cego trawienie i wch\u0142anianie oraz pozbawiania \u017cywiciela przez paso\u017cyta wielu wa\u017cnych substancji niezb\u0119dnych do prawid\u0142owego rozwoju. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pi\u0107 objawy nerwowe, b\u0119d\u0105ce efektem oddzia\u0142ywania na uk\u0142ad nerwowy metabolit\u00f3w (neurotoksyn) wydzielanych przez tasiemca. Sier\u015b\u0107 na zwierz\u0119ciu mo\u017ce by\u0107 matowa i nastroszona, a wype\u0142zaj\u0105ce z odbytu cz\u0142ony tasiemca mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 \u015bwi\u0105du tej okolicy. W trakcie diagnozowania inwazji w kale zwierz\u0105t makroskopowo mo\u017cna stwierdzi\u0107 cz\u0142ony tasiemca, a w trakcie mikroskopowego badania ka\u0142u same jaja pojedyncze lub skupione w grupy. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c przypadkowo zaobserwowa\u0107 cz\u0142ony samoczynnie wype\u0142zaj\u0105ce z odbytu i przyczepiaj\u0105ce si\u0119 do sier\u015bci zwierz\u0119cia w okolicy oko\u0142oodbytowej. Likwidacja inwazji tasiemcem psim u zwierz\u0105t nie jest problematyczna i przeprowadza si\u0119 j\u0105 przy u\u017cyciu odpowiedniej dawki w\u0142a\u015bciwego leku w porozumieniu z lekarzem weterynarii.<\/p>\n\n\n\n
Zara\u017cenie cz\u0142owieka rzadko dochodzi do skutku. Mo\u017ce ono nast\u0105pi\u0107 (podobnie jak w przypadku zwierz\u0105t), gdy wszo\u0142 lub pch\u0142a, w ciele kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 inwazyjne postaci tasiemca psiego, zostan\u0105 przypadkowo pobrane przez cz\u0142owieka i dostan\u0105 si\u0119 do przewodu pokarmowego, gdzie w jelicie cienkim nast\u0119puje rozw\u00f3j tasiemca do postaci doros\u0142ej. Cz\u0142owiek mo\u017ce pobra\u0107 larw\u0119 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, a zdarzy\u0107 si\u0119 to mo\u017ce gdy zwierz\u0119 najpierw wyli\u017ce wszo\u0142a lub pch\u0142\u0119 z w\u0142asnej okrywy w\u0142osowej, a nast\u0119pnie poli\u017ce cz\u0142owieka czy spo\u017cywane przez niego jedzenie lub gdy cz\u0142owiek ca\u0142uj\u0105c zwierz\u0119 po\u0142knie wszo\u0142a lub pch\u0142\u0119. Najcz\u0119\u015bciej jednak zara\u017cenie dotyczy dzieci, kt\u00f3re po zabawie z zara\u017conymi zwierz\u0119tami nie myj\u0105 r\u0105k, ca\u0142uj\u0105 zwierz\u0119ta, bior\u0105 palce do ust, oblizuj\u0105 zbierane z ziemi i pod\u0142\u00f3g zanieczyszczone przedmioty lub te\u017c bior\u0105 do ust zanieczyszczone wszo\u0142ami lub pch\u0142ami zabawki b\u0105d\u017a pokarm. Zara\u017cenie tasiemcem psim u os\u00f3b doros\u0142ych na og\u00f3\u0142 przebiega bezobjawowo. U dzieci zwykle obserwowane s\u0105 zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, jak objawy niestrawno\u015bci, utrata apetytu, b\u00f3le brzucha i wymioty w wyniku dra\u017cnienia i uszkadzania b\u0142ony \u015bluzowej jelita. Zmian patologicznych w jelicie cienkim nie stwierdza si\u0119 jednak cz\u0119sto, prawdopodobnie ze wzgl\u0119du na szybkie interwencje lekarskie w odpowiedzi na zaobserwowane niepokoj\u0105ce objawy kliniczne. Mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce zaburzenia nerwowe spowodowane metabolitami (neurotoksynami) wydzielanymi przez tasiemca. Nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 tej choroby i w przypadku zaobserwowania nietypowych objaw\u00f3w nale\u017cy niezw\u0142ocznie zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do lekarza medycyny, kt\u00f3ry w razie potrzeby zaleci odpowiedni\u0105 terapi\u0119 odrobaczaj\u0105c\u0105. Inwazj\u0119 tasiemca wykrywa si\u0119 badaj\u0105c ka\u0142 metod\u0105 koproskopow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Tasiemczyca nie jest chorob\u0105 gro\u017an\u0105, lecz jak ka\u017cda inwazja paso\u017cytnicza wp\u0142ywa niekorzystnie na organizm \u017cywiciela, dlatego nie nale\u017cy dopuszcza\u0107 do zara\u017cenia tasiemcem psim. Mo\u017cna bardzo \u0142atwo zapobiec zara\u017ceniu si\u0119 tym paso\u017cytem poprzez stosowanie regularnej profilaktyki u posiadanych w gospodarstwie domowym zwierz\u0105t i przestrzeganiu podstawowych zasad higieny osobistej. Profilaktyka powinna polega\u0107 na likwidacji \u017cywicieli po\u015brednich (wszo\u0142\u00f3w i pche\u0142), kt\u00f3re s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em inwazji oraz na utrzymywaniu w czysto\u015bci sier\u015bci zwierz\u0105t, legowisk oraz pomieszcze\u0144, w kt\u00f3rych one przebywaj\u0105, a wreszcie na okresowym odrobaczaniu zwierz\u0105t, przez co likwiduje si\u0119 ju\u017c istniej\u0105ce inwazje paso\u017cyt\u00f3w i ogranicza siewstwo jaj do \u015brodowiska. Zapobieganie zara\u017ceniu ludzi tasiemcem psim polega przede wszystkim na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny osobistej, a wi\u0119c myciu r\u0105k po kontaktach ze zwierz\u0119tami, utrzymywaniu w czysto\u015bci otaczaj\u0105cego nas \u015brodowiska oraz higienicznym przygotowywaniu i spo\u017cywaniu posi\u0142k\u00f3w.
<\/p>\n\n\n\n